Joan Derk – Controversieel I Theatraal I Explosief was een eigentijdse tentoonstelling over de Zwolse Patriottenleider Joan Derk van der Capellen tot den Pol. Deze was van 12 januari – 8 april 2024 te zien in Stadsmuseum ANNO.
Op uitnodiging van de Gemeente Zwolle vertelt Stadsmuseum Anno het cultuurhistorische verhaal van Joan Derk en zijn nagedachtenis opnieuw. Dit doet het museum in de periode 2023-2024 samen met een aantal partners, waaronder studenten van Cibap, en Stadkamer, Wijz Welzijn, Overijsselacademie en Pro Demos. De tentoonstelling was het startpunt.
Het was een klus met de nodige uitdagingen, alleen al vanwege het monumentale karakter van het Drostenhuis. Er moest uiterst voorzichtig met de muren met bespannen ‘behang’ worden omgesprongen; de bestaande opstelling mocht geen ingrijpende veranderingen ondergaan. Het vergde de nodige creativiteit om passende oplossingen te vinden.
Joan Derk krijgt een stem en gezicht
Hoe wek je een achttiende eeuwse regent, een veelschrijver van wie naast veel woorden enkel zwart wit gravures resteren, opnieuw tot leven? We deden dit met een schilderachtige foto essay van fotografe Ursula van de Bunte. Deze waren in de gang en hal van het Drostenhuis te zien. Download de foto’s hier.
In de Patriottenkamer waren enkele bijzondere objecten te zien, waaronder patriottistisch zilver- en goudwerk uit Zwolle, Zutphen en Hattem. Deze werden door Stedelijk Museum Zutphen, Voerman Museum Hattem en een particuliere verzamelaar in bruikleen gegeven.
De plek waar Joan Derk zijn beroemd pamflet Aan het Volk van Nederland schreef was nagebouwd, compleet met historisch patriottenpak, ganzeveren, bronzen inktpot en vellen papier met het gereconstrueerde handschrift van Joan Derk. Middels een onzichtbaar oog werd bij binnenkomst van bezoekers een hoorspel over dit hoogtepunt uit het leven van de Zwolse patriottenleider afgespeeld.
Een combinatie van informatieve teksten en beelden waren op textiel afgedrukt en op handgemaakte kamerschermen bevestigd. Een voorbeeld paneelontwerp kan hier worden gedownload.
In de Welkom in Zwolle-zaal waren in de vaste collectie bijzondere objecten te zien: brokstukken van het opgeblazen graf van Joan Derk. Vooral de witte schedel sprak bij veel bezoekers zeer tot de verbeelding…
Media aandacht
Al tijdens de productie kreeg de tentoonstelling veel media aandacht. RTV Focus was erbij toen musicalster William Spaaij in de huid van Joan Derk kroop en door Ursula van de Bunte werd gefotograafd.
De opening van de tentoonstelling was zeer druk bezocht. Bekijk hier het filmpje van RTV Focus maakte deze opnames.
Na de opening werden twee bijzondere objecten toegevoegd: het portret en trouwbijbeltje van Betje, de dochter van Joan Derk. De Swollenaer publiceerde erover, evenals De Stentor en RTV Focus.
COLOFON
De tentoonstelling Joan Derk – Controversieel I Theatraal I Explosief is gecureerd door Buro [G]oud
Fotoportretten I Ursula van de Bunte
Modellen I William Spaaij, Paul Rooyackers, Charlotte Ariaans, Ellen Bloo, Jeltse Bosma, Raphael Broeze, Jadah de Vos, Lukah de Vos, Joelle Wielstra
Hoorspel ‘Stemmen uit de pruikentijd’ I Tekst Lucia de Vries, Montage en regie Willem Blok, Opname Barry van As
Stemmen I Barry van As, Gertjan Bakker, Willem Blok, Liesbeth Gilhuis, Thirza Hooykaas, Wim Hup, Jiska Jonker, Rick Schouwstra, Willem Jan Steenbergen
Kamerschermen I Tekst Lucia de Vries, Technische realisatie Tina Shovkoplias
Grafische vormgeving I Pieter Brouwer
Bruikleen I Athenaeumbibliotheek Deventer, Biblia Neerlandica, Collectie Overijssel, Historische Vereniging De Elf Marken, particuliere collecties, Stedelijk Museum Zutphen, Voerman Museum Hattem