Een karrepoes van zeehondenbont, een rood baaien rok, een speciaal voor Koninginnedag gemaakte kraplap en een kerkborstrok: unieke kinderkleding die bewaard bleef in de familie van Nellie de Vries-Brouwer (1946). De bekende breister van koesen en visserstruien laat ze graag zien en duikt samen met ons even haar kindertijd in.
Lees verderEeuwenlang werden ze zorgvuldig van moeder op dochter overgedragen, de skappeleurtjes. Geen wonder dat je ook nu nog op Urk makkelijker een persoon zonder bijnaam kan vinden dan knippatronen voor een Urker pak.
Lees verderDe Zwolse verzamelaar Hans Davidson kocht een aantal jaren geleden een oorijzer met hulletje voor vijf euro op een tweedehands markt. Hij zag meteen dat het om een zeldzaam exemplaar ging: het oorijzer was namelijk niet van zilver maar van onedel metaal gemaakt. En dat is onder verzamelaars iets bijzonders.
Lees verderAls een Urker vrouw vroeger wilde shinen stak ze veel tijd en geld in haar kraplap. Want dit was hét kledingstuk waarmee ze kon pronken en haar persoonlijkheid uitdrukken. Geen wonder dat de kraplapmode door de tijd continue veranderde.
Lees verderHet bezoek aan pater Wijbe Fransen heeft Lucia veel geleerd. Relieken waren ook in de Zwolse Dominicanenkerk gemeengoed. Tijdens heiligendagen werd over het leven en werk van heiligen gepreekt en kregen kerkgangers de gelegenheid om hun relikwie te kussen. Thomas van Aquino werd in eerste instantie op zijn sterfdag, 7 maart, geëerd, maar tegenwoordig gebeurt dat op zijn geboortedag 27 januari. Lucia vervolgt haar zoektocht naar zijn reliek.
Lees verderLucia de Vries gaat op zoek naar het relikwie van Thomas van Aquino. In deel 1 kreeg ze drie doosjes vol reliekhouders mee en is er niet gerust op. Wat als ze gestolen worden? En hoe groot is de kans dat het reliek van Thomas ertussen zit?
Lees verderDeze serie werd eerder gepubliceerd in het Presenteerblad, jaargang 47, nr 20-233
“Een reliek (schedel) van Thomas maakt een rondgang door Nederland. Vanuit Keulen komt het reliek naar Zwolle om daarna verder te reizen naar Heiloo en Antwerpen.” Een zin uit een email in mijn inbox in de periode dat ik als vervangend programmamaker bij de Dominicanen werkte.
Lees verderDit artikel hoort bij ‘De Pleuris op Urk’, eerder gepubliceerd in Het Urkerland van 21 december 2023.
Het Witte (later Groene) Kruis en ‘dameskranzen’ streden op Urk onvermoeibaar tegen Tuberculose. In 1914 deed de kruisvereniging haar best om een ‘lighal’ voor tbc-lijders te realiseren. Dameskrans ‘Voor Armen Werken is Ons Doel’ beloofde te zorgen voor de noodzakelijke ‘versterkende middelen’.
Lees verderDit artikel over de ervaringen van tbc-patienten werd gepubliceerd in Het Urkerland van 21 december 2023. Eerder schreef ik over het dagboek van Joeks Gerssen, die tijdens de oorlog eerst thuis en later in Harderwijk moest kuren.
Isolatie, sinds corona weten we er alles van. In de vorige eeuw was er een soortgelijke ziekte, ook verspreid via geïnfecteerde druppeltjes, die het leven van mensen op de kop zette: Tuberculose, in de volksmond bekend als de tering of de pleuris. Veel Urkers zaten door tbc maanden of zelfs jaren in isolatie.
Lees verder
Eerder schreef ik over de ontdekking van een foto van een Urker jongetje in jurkje en boezeltje. Te laat om af te drukken in de Kroniek over de geschiedenis van de dracht, maar toch een gave vondst! Meteen kwam de volgende vraag bij me op: hoe zag de outfit er precies uit? En zijn er nog voorbeelden van te vinden?
Lees verder